Tarih Bilimi Nedir 6

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin taliı aralık, bu olaylarla müntesip bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya benibeşer-dışı üstelikı gözetmeksizin, arazi ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın geriini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii nazire konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bölüm önüne kızılınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha evetşanabilmesi kabil bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki ortak muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alıntı suretiyle olgun edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının taliı aralık çok daha geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta yavaş yavaş tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey değildir.[5]