Tarih Bilimi Nedir 12

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yerı keşik, bu olaylarla ilgili bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya kişi-dışı başkalıkı gözetmeksizin, mekân ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, rastgele bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her yerın cemaziyelevvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli kavil konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara değgin tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları görüş önüne allıkınarak, olanaklı başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber iktibas suretiyle marifet edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yerı keşik çok daha geniş bir mazmun hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden gayrı bir şey değildir.[5]