Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 8

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen folk şiirlerinin her çeşidine verilen ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, nazarıitibar eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile müntesip ve Türk’e özgü manaında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve belli bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle makalelan ve zamanla anonimleeğlenceli bir nazım biçimidir. Koşukler esas murabbaklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Koşuklerdeki murabbaklere (üçlük veya ikilik de olabilir) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise folk dilinde “ulama” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra yeniden edilen ikilik (evet da elan çok) dizelerdir.

Koşuknün belli bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan evet da herhangi bir folk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü evet. Bu yüzden türkü tipinin en kupkuru özelliği melodisidir. Koşukler hece ölçüsünün her sözıbıyla söylenir. Yani hece nüshası bakımından bir sınırlama olmaz.

Koşuklerin eke çoğunluğu anonimdir evet da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuşdolaşma. Koşukler bu şekilde folkın malı olurlar ve folkın her kesimine hitap fail sanatçılar aracılığıyla albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan geniş bir musiki türüdür. Koşukler çoğu misil, bir natür fenomenı evet da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. Koşukler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, yer adlarının, hatta mevzuların dahi değiştiği görüldüğü dâhilin, nerede doğduklarını saptamak takatleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere için usulsüz ve usullü türküler olarak dü kıvrım yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı dâhiline saha uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise ekseriyetle oyun havaları yer kırmızıır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da kırıntı alım adı verilmektedir.

Türklerde davranışlenen konulara için de sınıflama karşılayıcı yazarlar vardır. Mevzularına için türküler:

Ninniler
Çocuk türküleri
Doğa türküleri
Aşk türküleri
Kahramanlık ve askerlik türküleri
Merasim türküleri
İş türküleri
Katlıklı türküleri
Ölüm türküleri (Ağıt)
Düzen türküleri
Doğa ve hayvan türküleri
Zeybek ve derebeyi türküleri
Cinayetler ve acıklı olaylarla alakalı türküleri
Güldürücü türküleri